Kıbrıs Türk halkının cumhurbaşkanı veya devlet başkanını seçmek için 10’uncu kez sandığa gideceği 11 Ekim Pazar günkü seçim, bugüne kadarki en çok adayın yarışacağı cumhurbaşkanlığı seçimi olma özelliğiyle de dikkat çekiyor.
26 Nisan’da yapılması gereken ancak koronavirüs salgını nedeniye Meclis tarafından 11 Ekim’e ertelenen Cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte, Yüksek Mahkeme yargıçlarının sayısının artırılmasını öngören anayasa değişikliği için de halkoylaması yapılacak.
11 Ekim 2020 Cumhurbaşkanlığı seçimi, Kıbrıs Türk demokrasi tarihine, 10’uncu kez yapılan devlet başkanlığı veya cumhurbaşkanlığı seçimi olarak geçecek.
1974 Barış Harekatı’nın ardından kendi devlet çatısı altında ilk devlet başkanlığı seçimini 20 Haziran 1976’da yapan Kıbrıs Türk halkı, 44 yıl içinde 2 kez Kıbrıs Türk Federe Devleti devlet başkanlığı; 7 kez de KKTC Cumhurbaşkanlığı için seçime gitti. 11 Ekim Cumhurbaşkanlığı seçimi, KKTC’nin 8. Cumhurbaşkanlığı seçimi olacak.
13 Şubat 1975’te kurulan Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkanlığı için 1976’da ve 1981’de yapılan seçimleri Rauf Raif Denktaş kazanırken, 15 Kasım 1983’te kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı için 1985, 1990, 1995 ve 2000 yıllarında yapılan seçimlerde sandıktan çıkan isim yine Denktaş oldu.
2005 Cumhurbaşkanlığı seçimini Mehmet Ali Talat; 2010 yılındaki seçimi ise Derviş Eroğlu kazandı. Beş yıl önce 2015’teki iki turlu seçimden ise Mustafa Akıncı galip çıktı.
11 ADAY YARIŞACAK
11 Ekim Pazar günü yapılacak KKTC Cumhurbaşkanlığı seçiminde 7’si bağımsız 11 aday yarışacak.
Ersin Tatar (Ulusal Birlik Partisi), Tufan Erhürman (Cumhuriyetçi Türk Partisi), Erhan Arıklı (Yeniden Doğuş Partisi), Fuat Çiner (Milliyetçi Demokrasi Partisi), Arif Salih Kırdağ (Bağımsız), Ahmet Boran (Bağımsız), Mustafa Ulaş (Bağımsız), Alpan Uz (Bağımsız), Kudret Özersay (Bağımsız), Mustafa Akıncı (Bağımsız) ve Serdar Denktaş (Bağımsız), KKTC seçmeninden 5 yıl süreyle Cumhurbaşkanı olmak için oy isteyecek.
Anayasa’nın 99. maddesine göre, Cumhurbaşkanı seçilebilmek için seçimde kullanılan geçerli oyların yüzde 50’sinden bir fazlasını almak gerekiyor. Adaylardan hiçbiri bu oy oranına ulaşamazsa, seçim ikinci tura kalacak ve bir hafta sonra en çok oyu alan iki aday arasında seçim yapılacak.
AĞIRLIKLI OLARAK BAĞIMSIZ
KKTC Cumhurbaşkanlığı seçiminde bu yıl 11 adaydan 7’si bağımsız olarak yarışa katılıyor.
Bu seçim, en fazla bağımsız adayın olduğu seçim olarak da kayıtlara geçti. Sadece 3 adayın yarıştığı 1990 seçimleri ise en az adaylı seçim oldu.
ŞİMDİYE DEK 3 KADIN ADAY VAR
Devlet başkanlığı/cumhurbaşkanlığı seçim tarihi boyunca sadece 3 kadın aday listelerde yer aldı. 1976’da, 1981’de ve 1985’te Dr. Servet Sami Dedeçay; 2005’te Zehra Cengiz, 2015’te ise Sibel Siber, Cumhurbaşkanlığı’na aday olan kadınlar…
Bu yılki seçimde 11 adayın tümü de erkek.
2. TURA KALAN SEÇİMLER…
Cumhurbaşkanlığı seçim tarihinde ikinci tura kalan üç seçim oldu.
1995 yılındaki seçimde Rauf R. Denktaş ve Derviş Eroğlu ikinci tura kalırken, ikinci turun galibi Denktaş oldu.
2000 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçiminde de ilk turda hiçbir aday oyların yarıdan bir fazlasını alamadı. En çok oyu alan adaylar yine Denktaş ve Eroğlu olurken, ikinci tur Eroğlu’nun adaylıktan çekildiğini açıklaması üzerine yapılmadı ve Yüksek Seçim Kurulu, Denktaş’ı seçilmiş ilan etti.
2015’te ikinci tur Derviş Eroğlu ve Mustafa Akıncı arasında yapıldı ve sandıktan Akıncı çıktı.
DENKTAŞ 6 KEZ ADAY OLDU, 6 SEÇİMİ DE KAZANDI
Merhum Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş, devlet başkanlığı veya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde en fazla aday olan ve katıldığı tüm seçimleri kazanan isim unvanını taşıyor.
Denktaş, aday olduğu 1976, 1981, 1985, 1990, 1995 ve 2000 yıllarındaki seçimlerde sandıktan çıkmayı başardı.
Denktaş’ı 5’er kez aday olan Derviş Eroğlu ve Ayhan Kaymak isimleri izliyor.
