Her yıl 4 Ekim’de kutlanan Dünya Hayvanları Koruma Günü, hayvanların korunması, yaşam hakkı ve refahı konusunda farkındalık oluşturmayı amaçlıyor.
Bu özel gün, hayvanlara yönelik kötü muamele ve ihmalin önlenmesinin yanı sıra doğal yaşam alanlarının korunmasının önemini de gündeme taşıyor.
4 EKİM HAYVANLARI KORUMA GÜNÜ NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Hayvanların korunmasına yönelik çalışmaların geçmişi 19. yüzyıla kadar uzanıyor. İngiltere’de 1822 yılında hayvanların korunması ve kötü muamele görmelerinin önlenmesi amacıyla Hayvanları Koruma Birliği kuruldu. Türkiye’de ise Hayvanları Koruma Derneği 1908 yılında kuruldu.
4 Ekim’in Dünya Hayvanları Koruma Günü olarak kabul edilmesinde, 1931 yılında İtalya’nın Floransa kentinde düzenlenen uluslararası toplantı önemli bir dönüm noktası oldu. Hayvan koruma kuruluşlarının katıldığı toplantıda 4 Ekim’in Dünya Hayvanları Koruma Günü olarak anılması kararlaştırıldı.
Dünya Hayvanlar Günü’nün tarihçesine ilişkin kaynaklarda, Alman yazar ve hayvan hakları savunucusu Heinrich Zimmermann’ın da önemli bir rolü olduğu belirtiliyor. Zimmermann, ilk Hayvanlar Günü etkinliğini 24 Mart 1925’te Berlin’de düzenledi. 4 Ekim tarihi ise hayvanların koruyucusu olarak kabul edilen Aziz Francis’in anma günü olması nedeniyle tercih edildi ve 1931 yılında uluslararası ölçekte kabul gördü.
4 EKİM’İN ANLAM VE ÖNEMİ
4 Ekim, yalnızca evcil hayvanların değil, dünyadaki tüm hayvanların yaşam hakkına ve refahına dikkat çekilmesi açısından önem taşıyor.
Bu özel günle hayvanlara yönelik şiddet, ihmal ve kötü muameleye karşı farkındalık oluşturulması ve insanların hayvanların ihtiyaçlarına karşı daha duyarlı olması amaçlanıyor.
Hayvanların doğal yaşam alanlarının korunması ve ekolojik dengenin devamlılığının sağlanması da günün öne çıkan konuları arasında yer alıyor. Bu nedenle 4 Ekim, hayvanların yalnızca bir gün hatırlanması yerine onların yaşam hakkına ve refahına her gün saygı gösterilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Türkiye’de hayvanların korunmasına ilişkin temel düzenlemelerden biri olan 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu 2004 yılında yürürlüğe girdi. Kanun kapsamında hayvanların rahat yaşamalarının sağlanması, acı ve eziyetten korunmaları ve mağduriyetlerinin önlenmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor.
HAYVAN HAKLARI NELERDİR?
15 Ekim 1978’de Paris’te UNESCO evinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde hayvanların yaşam ve refahına ilişkin çeşitli ilkeler yer alıyor.
Bildirgeye göre bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğuyor ve aynı var olma hakkına sahip bulunuyor. Hayvanların saygı görme, insanca gözetilme, bakılma ve korunma haklarının olduğu belirtiliyor.
Bildirgede hiçbir hayvana kötü davranılamayacağı, acımasız ve zalimce eylemlerde bulunulamayacağı ifade edilirken, zorunlu hallerde hayvanların öldürülmesinin dahi acı ve korku yaşatılmadan gerçekleştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Yabani hayvanların doğal çevrelerinde yaşama ve üreme hakkına sahip olduğu vurgulanan bildirgede, insanların yanında yaşayan hayvanların da türlerine özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkı bulunduğu ifade ediliyor.
İnsanların yanlarına aldıkları hayvanların doğal ömürleri boyunca yaşama hakkına sahip olduğu belirtilirken, hayvanların terk edilmesi de kabul edilemez bir davranış olarak değerlendiriliyor.
Çalışan hayvanların iş sürelerinin ve çalışma yoğunluklarının sınırlandırılması, yeterli beslenme ve dinlenme imkânlarına sahip olması gerektiği belirtiliyor.
Hayvanlara fiziksel veya psikolojik acı çektiren deneylerin de hayvan haklarına aykırı olduğu ifade edilirken, hayvanların beslenme amacıyla yetiştirilmesi durumunda dahi uygun şekilde bakılması, barındırılması ve taşınması gerektiği vurgulanıyor.
Bildirge ayrıca hayvanların insanların eğlencesi amacıyla kullanılmasına karşı çıkıyor ve hayvanların öldürülmesini yaşam hakkına karşı bir ihlal olarak değerlendiriyor.
Hayvanların korunması ve savunulmasına ilişkin kuralların hükümet düzeyinde temsil edilmesi gerektiği belirtilen bildirgede, hayvan haklarının da insan hakları gibi yasalarla korunması gerektiği ifade ediliyor.
4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü, bu ilkeler doğrultusunda hayvanların yaşam hakkının, refahının ve korunmasının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
