DP Genel Sekreteri ve Girne Milletvekili Serhat Akpınar, Girne açıklarında alabora olan FİLO JET isimli yolcu gemisinin teknik yeterliliği, denetimleri ve sefer izniyle ilgili Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’na 22 maddelik soru yöneltti. Akpınar, geminin geçmişteki teknik kayıtlarının ve Türk Loydu tarafından gerçekleştirilen denetimlerin de açıklanmasını istedi.
Girne açıklarında 30 Ağustos’ta su almasının ardından alabora olan FİLO JET isimli yolcu gemisiyle ilgili soru ve tartışmalar sürüyor.
Demokrat Parti Genel Sekreteri ve Girne Milletvekili Serhat Akpınar, kazanın kesin nedeninin teknik inceleme ve soruşturma sonucunda ortaya çıkacağını belirterek, herhangi bir kişi veya kurumu peşinen sorumlu ilan etmenin doğru olmadığını ifade etti.
Akpınar, buna karşın yüzlerce yolcunun taşındığı geminin düzenli sefer yapmasına izin verilmeden önce teknik yeterliliğinin hangi belgeler ve denetimler üzerinden belirlendiğinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini kaydetti.
Bu kapsamda Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’ndan FİLO JET’in hat/sefer izni, teknik yeterlilik belgeleri, klas durumu, güvenlik sertifikaları, fiziki denetimleri ve geçmiş teknik kayıtlarına ilişkin 22 başlıkta bilgi ve belge talep edildi.
“Hat izni hangi tarihte verildi?”
Akpınar, Bakanlığa yönelttiği sorularda FİLO JET’e KKTC limanlarına düzenli yolcu seferi yapabilmesi için hat veya sefer izninin hangi tarihte verildiğini, izin yenilendiyse son yenileme tarihini sordu.
Geminin teknik yeterliliğine ilişkin Bakanlığa ve Limanlar Dairesi’ne hangi belgelerin sunulduğunun açıklanmasını isteyen Akpınar, geminin Yeterlilik Belgesi bulunup bulunmadığını ve varsa hangi kurum tarafından, hangi tarihte ve hangi inceleme sonucunda düzenlendiğinin açıklanmasını talep etti.
Akpınar ayrıca geminin kaza tarihindeki klas statüsünün, bağlı bulunduğu klas kuruluşunun ve geçmişinde askıya alma, şartlı klas, gecikmiş sörvey veya benzeri bir kayıt bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
“Son fiziki ve teknik denetim ne zaman yapıldı?”
FİLO JET üzerinde KKTC makamları tarafından gerçekleştirilen son fiziki ve teknik denetimin tarihini de soran Akpınar, denetimin hangi kurum ve yetkililer tarafından, hangi kontrol listesi ve teknik kriterlere göre gerçekleştirildiğinin açıklanmasını istedi.
Geminin alüminyum gövdesi, kaynak noktaları, gövde bütünlüğü, su geçirmez bölmeleri, sintine ve tahliye pompaları, bilge/su alarm sistemleri, elektrik, yangın ve acil durum sistemlerinin denetlenip denetlenmediğini soran Akpınar, tespit edilen eksiklikler varsa bunların nasıl giderildiğinin de ortaya konulmasını talep etti.
Yaklaşık 26 yıllık olduğu belirtilen geminin gövdesinde metal yorulması, korozyon, çatlak ve gövde kalınlığı bakımından son kapsamlı incelemenin ne zaman yapıldığını soran Akpınar, ultrasonik ölçüm veya tahribatsız muayene gibi yapısal testlerin sonuçlarını da istedi.
Stabilite ve yolcu kapasitesi sorusu
Geminin geçmişte geçirdiği renovasyon ve bakım çalışmalarının da sorgulanmasını isteyen Akpınar, yapısal değişikliklerin Bakanlık veya Limanlar Dairesi’ne bildirilip bildirilmediğini, renovasyon sonrasında stabilite hesaplarının yeniden yapılıp onaylanıp onaylanmadığını sordu.
Akpınar, FİLO JET’in izin verilen azami yolcu kapasitesini ve 30 Ağustos’taki seferde bulunan yolcu ile mürettebat sayısının bu kapasite sınırları içerisinde olup olmadığını da gündeme getirdi.
Gemide bazı koltukların yerlerinden koptuğuna ilişkin yolcu beyanlarının bulunduğunu belirten Akpınar, koltuk bağlantıları ve bunların bağlı olduğu güverte konstrüksiyonunun da teknik incelemeye tabi tutulup tutulmayacağını sordu.
“Suyun gemiye ilk giriş noktası araştırılacak mı?”
Yolcuların gemi içerisinde, özellikle koltukların altından veya taban seviyesinden su geldiğine ilişkin iddiaların Bakanlığa ulaşıp ulaşmadığını soran Akpınar, kazanın teknik soruşturmasında suyun gemiye ilk giriş noktasının belirlenmesi için bağımsız uzmanlardan ve gemi inşa mühendislerinden oluşan bir heyet görevlendirilip görevlendirilmediğini sordu.
Akpınar ayrıca geminin P&I sigortasının kaza tarihinde geçerli olup olmadığını ve yolcu sorumluluklarını kapsayan teminat miktarının açıklanmasını istedi.
“Kaza sonrası geminin delil niteliği korunmalı”
Kazanın ardından geminin mevcut durumunun delil niteliği taşıdığına dikkat çeken Akpınar, gövdeye müdahale edilmeden önce sualtı görüntüleme, 3D tarama ve gövde deformasyon analizlerinin yapılmasını talep etti.
Geminin deniz tabanındaki pozisyonu, gövde bütünlüğü, olası yarılma ve deformasyonlar, alüminyum gövdedeki yapısal hasarlar, kapı ve rampalar, motor bölümü, su giriş noktaları, koltuk bağlantıları ve deniz tabanına dağılmış parçaların kayıt altına alınıp alınmayacağını soran Akpınar, gerekirse ROV aracılığıyla numune alınmasının planlanıp planlanmadığını da gündeme getirdi.
Türk Loydu denetimleri de soruldu
Akpınar, 2026 yılı içerisinde Türk Loydu tarafından gerçekleştirildiği kamuoyuna açıklanan denetimin tam tarihinin açıklanmasını istedi.
Bu denetim sonucunda Durum Tespit Sörvey Raporu, Yeterlilik Belgesi, klas/sörvey uygunluk belgesi veya uygunsuzluk ve tavsiye listesi gibi belgelerin düzenlenip düzenlenmediğini soran Akpınar, varsa bu belgelerin tarih, numara ve geçerlilik sürelerinin açıklanmasını talep etti.
Denetimde herhangi bir eksiklik, “condition of class”, yapısal problem veya giderilmesi gereken uygunsuzluk tespit edilip edilmediğinin de açıklanmasını isteyen Akpınar, ilgili raporların Meclis’e sunulmasını talep etti.
2018’deki 29 eksiklik gündemde
Akpınar’ın soru önergesinde FİLO JET’in eski adı olan IRIS JET ile ilgili geçmiş teknik kayıtlar da yer aldı.
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla baktığı 2019/347 Esas ve 2024/17 Karar sayılı dosyaya atıfta bulunan Akpınar, geminin 19 Mart 2018 ve 26 Mayıs 2018 tarihlerinde Türk Loydu tarafından denetlendiği ve 13 Haziran 2018’de Antalya’da seyir tecrübesine tabi tutulduğunun dosyada belirtildiğini ifade etti.
Akpınar, söz konusu incelemelerde 29 maddelik kusur, eksiklik ve kural uygunsuzluğu tespit edildiği bilgisinin yer aldığını belirterek, Bakanlık ve Limanlar Dairesi’nin gemiye hat izni verirken veya izni yenilerken bu teknik geçmişten haberdar olup olmadığını sordu.
2018 yılında tespit edilen 29 eksikliğin tamamının giderildiğini gösteren kapatma, onarım, yeniden sörvey ve uygunluk kayıtlarının Bakanlığa sunulup sunulmadığını soran Akpınar, bu belgelerin de Meclis’e sunulmasını talep etti.
Akpınar, sorularının amacının devam eden teknik soruşturmanın sonucunu peşinen belirlemek veya herhangi bir kişi ya da kurumu suçlamak olmadığını belirterek, “267 insanımızın hayatını doğrudan ilgilendiren bir yolcu taşımacılığı faaliyetinde devletin gerekli teknik ve idari denetimleri eksiksiz gerçekleştirip gerçekleştirmediğini ortaya koymak” amacı taşıdığını kaydetti.
Akpınar, insan hayatının söz konusu olduğu deniz taşımacılığında hiçbir teknik yeterlilik belgesi, denetim veya izin sürecinin yalnızca şekli bir prosedür olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
