NATO Ankara Zirvesi Savunma Sanayii Forumu’yla başladı

NATO’nun 36. Liderler Zirvesi, bugün Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde başlıyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin yönetiminde gerçekleşecek zirve iki gün sürecek.

Zirveye ABD Başkanı Donald Trump’ın yanı sıra 31 müttefik ülkenin ve davetli ülkelerin liderleri katılacak. Türkiye Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, liderlerin yanı sıra binlerce diplomat, davetli ve üst düzey bürokratı ağırlamak üzere hazır hale getirildi. Başkentte geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı.

Ankara bugün tarihi bir zirveye ev sahipliği yapıyor. NATO’ya (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) üye ülkelerin liderleri bugün başkentte bir araya geliyor. Liderlerin 2 gün boyunca yoğun bir programı var.

NATO tarihinin en kritik zirvelerinden biri için geri sayım sürüyor. 36’ncı ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi bugün Ankara’da başlıyor.

Aralarında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin de bulunduğu 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, 100’e yakın bakan NATO Zirvesi için Ankara’da bir araya gelecek.

Ankara Ticaret Odası Kongre ve Sergi Merkezi’nde düzenlenecek Savunma Sanayi Forumu ile başlayacak olan zirve, İttifak’ın ve küresel güvenlik mimarisinin geleceği bakımından kritik öneme sahip.

Beştepe’de saat 18.30’da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri için resepsiyon düzenlenecek. Aynı gün Beştepe’de NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanları bir araya gelecek.

Ay Yıldız Karargahı’nda ise Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in ev sahipliğinde savunma bakanları için resepsiyon düzenlenecek.

Konuk liderler, bakanlar ve üst düzey yetkililer NATO Zirvesi için tam anlamıyla teyakkuz haline geçen Ankara’ya gelmeye başladı.

10:48

TRUMP’IN UÇAĞI TÜRKİYE YOLUNDA

Trump, tarihi zirveye katılmak üzere ABD’nin Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı’ndan Air Force One uçağıyla gece saatlerinde yola çıktı. ABD Başkanı’nın uçağı şu saatlerde Londra üzerinde seyrediyor. FlightRadar’da yer alan bilgiye göre Trump’ın uçağının Ankara’ya 13.24’te inmesi planlanıyor. Katar tarafından ABD’ye hediye edilen yaklaşık 500 milyon dolar değerindeki Boeing 747-8, ABD Hava Kuvvetleri tarafından “uçan Beyaz Saray”a dönüştürülmüştü. Trump’ın Türkiye’ye ziyareti, uçağın ilk uluslararası görevlerinden biri oluyor.

10:30

RUTTE AÇIKLADI: NATO, YENİ ASKERİ NAKLİYAT VE GÖZETLEME FİLOLARI KURUYOR

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın stratejik yeteneklerini genişletmek amacıyla yeni askeri havacılık projelerini hayata geçireceklerini açıkladı. Ankara’da BUGÜN düzenlenen savunma sanayii forumunda konuşan Rutte, NATO’nun A400M nakliye uçaklarından oluşan yeni bir stratejik hava taşıma filosu kuracağını bildirdi. Genel Sekreter ayrıca, ittifakın bünyesindeki mevcut A330 MRTT çok amaçlı tanker ve nakliye uçağı filosuna bir uçak daha eklenerek bu yapının genişletileceğini kaydetti. İttifakın havadan erken ihbar ve gözetleme kabiliyetlerinde de köklü bir yenilenmeye gidiliyor. Rutte, NATO müttefiklerinin, ekonomik ömrünü tamamlamakta olan mevcut AWACS uçak filosunun yerini alması amacıyla Saab üretimi GlobalEye gözetleme uçaklarından on adede kadar satın alacağını duyurdu. Bu adımla eş zamanlı olarak, yüksek irtifa gözetleme yeteneklerini güçlendirmek için beş adede kadar Northrop Grumman üretimi MQ-4C Triton tipi insansız hava aracının da envantere dahil edileceği açıklandı. Söz konusu devasa askeri satın alma anlaşmaları, NATO liderlerinin ABD Başkanı Donald Trump ile Ankara’da bir araya geleceği zirve öncesinde ilan edildi. Avrupa hükümetleri, on milyarlarca dolar değerindeki bu projeleri NATO Savunma Sanayii Forumu’nda duyurarak, Trump’ın “Avrupa’nın kendi savunması için daha fazla harcama yapması” yönündeki taleplerine somut bir karşılık verdiklerini göstermeyi amaçlıyor. Liderler, bu akşam düzenlenecek resmi akşam yemeğiyle başlayacak zirve öncesinde ikili temaslar yürütecek. Bu kapsamda ABD Başkanı Trump’ın, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de bir araya gelmesi planlanıyor. Genel Sekreter Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmede, Avrupalı müttefiklerin savunma bütçelerinde “şaşırtıcı” bir artış kaydettiklerini belirtti. Rutte, bu artışın arkasında Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesiyle tırmanan güvenlik endişelerinin yanı sıra, Donald Trump’ın müttefikleri bu yönde teşvik eden “son derece ısrarcı ve güçlü” tutumunun da payı olduğunu ifade etti. ABD Başkanı Trump, Soğuk Savaş yıllarından bu yana Avrupa kıtasını koruyan NATO şemsiyesi altında, Avrupalı hükümetlerin savunma yükünü büyük oranda ABD’nin üzerine yıktığı yönünde uzun süredir eleştiriler yöneltiyordu. Ankara’daki zirve öncesinde gazetecilere konuşan Rutte, yürütülen çalışmalar hakkında, “Artık sürdürülebilir, ABD’nin de bunun adil bir anlaşma olduğunu gördüğü bir ittifak yapısı kuruyoruz” değerlendirmesinde bulundu. NATO tarafından paylaşılan güncel verilere göre, ittifakın Avrupalı üyeleri ile Kanada, savunma harcamalarını son bir yılda reel olarak önemli ölçüde artırdı. Rutte, geçen ay yaptığı açıklamada, bu ülkelerin 2025 yılındaki savunma harcamalarının 2024 yılına kıyasla reel bazda 90 milyar dolar artış göstererek toplamda 570 milyar doların üzerine çıktığını bildirmişti. Bu değişim, ittifakın ABD dışındaki üyelerinin savunma bütçelerinde sadece tek bir yıl içinde yaklaşık yüzde 20 oranında bir artış gerçekleştiği anlamına geliyor.

09:55

ABD, ZİRVEDE AVRUPA İLE FÜZE ÜRETİMİNİ GÖRÜŞECEK

ABD’nin, Raytheon şirketi tarafından üretilen AIM-120 AMRAAM füzelerinin Avrupa’da ortak üretimi ve Lockheed Martin üretimi PAC-3 Patriot füzeleri için bir bakım tesisi kurulması konusunda Almanya ve diğer Avrupa ülkeleriyle görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Reuters’a konuşan bir kaynak, söz konusu projelerin hayata geçirilmesi durumunda ABD’deki Raytheon ve Lockheed Martin fabrikalarının üzerindeki yükün hafifleyeceğini, böylece bu savunma devlerinin kendi ülkelerindeki üretimi artırmasına imkan tanınacağını belirtti. Kimliğinin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynak, ilgili ülkelerin bugün ilerleyen saatlerde Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesinin marjındaki NATO Sanayi Forumu’nda bir niyet beyanı imzalayacaklarını ifade etti. Hem Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan PAC-3 füzeleri hem de F-16 savaş uçaklarının yanı sıra NASAMS hava savunma sistemleri tarafından da fırlatılabilen AIM-120C-8 füzeleri, Kiev’in Rusya’nın 2022 yılındaki askeri müdahalesinden bu yana devam eden saldırılarına karşı koyduğu Ukrayna’da yüksek talep görüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Avrupalı müttefiklerini güvenlikleri için ABD’ye güvenmekle defalarca eleştirmiş, savunma harcamalarını artırmaları ve daha fazla ABD askeri teçhizatı satın almaları için baskı uygulamıştı. Trump ayrıca zaman zaman Washington’ı NATO’dan çekmekle de tehdit etmişti. Trump, haziran ayı ortasında mühimmat üretimi ve tedarik zincirlerindeki silah tedariki ile geliştirme kısıtlamalarını çözmek amacıyla Savunma Üretim Yasası’nı uygulamaya koymuştu.

09:42

KANADA BAŞBAKANI ANKARA’DA

Kanada Başbakanı Mark Carney, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya geldi. Carney’nin uçağı, Ankara Havalimanı’na indi. Havalimanında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve yetkililer, Carney’yi karşıladı.​​​​​​​

09:29

GÜLER: TÜRKİYE’NİN NATO’YA KATKISI BÜYÜK

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, zirve kapsamında düzenlenen Müttefikler Ankara’da programında konuştu. Ankara Zirvesi’nin NATO’nun caydırıcılığı konusunda önemli mesajlar vereceğini söyleyen Güler, “Caydırıcılık eğitimli personel, hazır güçler, siber dayanıklılık, siyasi kararlılık ve irade gerektirir.” dedi. DURAN: CAYDIRICILIK DAYANIKLILIKLA BESLENMELİ İletişim Başkanı Burhanettin Duran da aynı etkinlikte bir konuşma gerçekleştirdi. Türkiye’nin hem Rusya hem de Ukrayna ile iletişim kanallarının açık olmasına dikkat çeken Duran, “Caydırıcılık tamamen dayanıklılıkla beslenmeli. Siber güvenlik, yapay zeka tali konular olarak görülmemeli NATO için. NATO’nun geleceği bu platform üzerinden gelişecektir.” şeklinde konuştu.

08:07

TRUMP, BÜTÇE KOMİSYONUNDAN ACİL ONAY TALEP ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump, Kongrenin tatil dönüşünde “Reconciliation 3.0” adlı bütçe dengeleme paketini ve seçim güvenliğine ilişkin “Save America” yasasını vakit kaybetmeden onaylaması gerektiğini açıkladı. Trump, yasama organının her iki kanadına seslenerek yeni düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesini talep etti. Öngörülen bütçe paketinin askeri harcamalara yönelik çok büyük bir kaynağı barındırdığı görülüyor. Trump konuya dair şu ifadeleri kullandı: “Kongre geri döndüğünde, savunma için 350 milyar dolar içeren Reconciliation 3.0’ı ve bunun yanında Save America Act’i mutlaka geçirmeliyiz!” ABD Başkanı, bütçelendirme sürecinin hızlandırılması adına Temsilciler Meclisi ve Senato liderliklerine de özel bir sorumluluk yükledi. Sürecin bürokrasiye takılmaması gerektiğini vurgulayan Trump, yasama yılı başlar başlamaz adımların atılmasını istedi. Trump, yasama liderlerine yaptığı çağrıda şu sözleri kaydetti: “Temsilciler Meclisi ve Senato liderliğine, bunu bir numaralı öncelikleri haline getirmeleri ve Kongre tekrar çalışmaya başlar başlamaz Recon 3.0 kapsamındaki 350 milyar doların Bütçe Komisyonundan çıkmasını sağlamaları yönünde çağrıda bulunuyorum.”

04:30

TRUMP, ANKARA’YA GELMEK İÇİN YOLA ÇIKTI

ABD Başkanı Donald Trump, tarihi NATO Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya gelmek için Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı’ndan Air Force One uçağıyla yola çıktı.

03:30

LETONYA CUMHURBAŞKANI, BAŞKENT’TE

Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics Ankara’ya geldi. Cumhurbaşkanı Rinkevics’i Esenboğa Havalimanı’nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan karşıladı.

23:20

İSVEÇ BAŞBAKANI KRİSTERSSON ANKARA’DA

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Esenboğa Havalimanı’na geldi. Kristersson’u havalimanında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar karşıladı.

23:00

BAKAN FİDAN ABD’Lİ SENATÖRLERİ KABUL ETTİ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD Senatosu NATO Gözlem Grubu Eş Başkanı ve Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Jeanne Shaheen, Senatörler Christopher Coons, Dick Durbin ve Mike Rounds ile ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Mike Turner’ı Ankara’da kabul etti. Bakan Fidan, Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) ve Chatham House tarafından Ankara’da düzenlenen “Ankara Zirvesi Sonrası Avrupa Güvenliği: Avrupa genelinde NATO müttefikleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi” başlıklı etkinliğe katılarak konuşma yaptı.

22:30

İZLANDA BAŞBAKANI ANKARA’DA

İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir Esenboğa Havalimanı’na geldi. Başbakan Frostadottir’ı havalimanında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar karşıladı.

18:00

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, RUTTE’Yİ KABUL ETTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve öncesi NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi.

RUTTE ANKARA’DA BASIN TOPLANTISI DÜZENLEDİ

Zirve öncesi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde basın toplantısı düzenleyen NATO Genel Sekreteri Mark Rutte “(Türkiye’nin) NATO’daki liderliğiniz önemli. Haritadaki yeriniz önemli. (Zirvenin) Burada Ankara’da yapılıyor olması çok önemli.” dedi.

GÜNDEMİN İLK MADDESİ: YÜZDE 5 TAAHHÜDÜ

İki gün boyunca ittifakın geleceğini şekillendirecek küresel ve bölgesel güvenlik başlıkları masaya yatırılacak. Gündemin ilk sırasında, geçen yıl Lahey Zirvesi’nde verilen ve müttefiklerin 2035’e kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ini savunmaya ayırmasını öngören taahhütlerin hayata geçirilmesi yer alıyor.

Zirve öncesi Ankara’da düzenlediği basın toplantısında konuşan Rutte, “Ankara’da ülkelerin bu yüzde 5 hedefine ulaşmak için net, elle tutulur ve güvenilir planlar sunmasını bekliyorum” dedi.

Rutte, bugün düzenlenecek NATO Zirvesi Savunma Sanayi Forumu’nda “caydırıcılık ve savunma için olmazsa olmaz teçhizatı sağlayacak on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin” duyurulacağını da açıkladı.

UKRAYNA’YA DESTEK MASADA

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde toplanan zirvede, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve özellikle hava savunması ihtiyacı da öne çıkan başlıklar arasında.

Rutte, tüm müttefiklerin bu konuda “üzerine düşeni yapması gerektiğini” vurgularken, Çin, Kuzey Kore ve İran’ı Rusya’nın işgal girişiminin “baş destekçileri” olarak nitelendirdi.

“HER ZİRVE İÇİN TARİHİ DENİR ANCAK BU KEZ GERÇEKTEN ÖYLE”

Zirve, hem gerçekleştiği dönem hem de yoğun gündemi nedeniyle “tarihi” olarak değerlendiriliyor. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, “Her zirve için tarihi denir ancak bu kez gerçekten öyle” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, ABD’nin Avrupa’daki uzun vadeli rolüne ilişkin belirsizliğin sürdüğü ve Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana kendisini en fazla tehdit altında hissettiği dönemlerden birinden geçtiği bir konjonktürde, Ankara’da belirleyici nitelikte kararlar alınabileceğine dikkat çekiyor.

TÜRKİYE İÇİN KRİTİK ZİRVE

Türkiye’nin son dönemde artan uluslararası görünürlüğü açısından da kritik önem taşıyan zirvenin, 1952’den bu yana NATO üyesi olan Türkiye’nin ittifak içindeki rolünü pekiştirmesi bekleniyor.

Rutte, basın toplantısında ev sahipliği için Erdoğan’a teşekkür ederek “Özellikle bizi ağırlayan Türklerin ev sahipliğinden oldukça etkilendim” dedi.